Kodi pali mapulaneti ena omwe malo awo ali ofanana ndi athu? Chifukwa cha kupita patsogolo kwa ukadaulo wa zakuthambo, tsopano tikudziwa kuti pali mapulaneti zikwizikwi omwe akuzungulira nyenyezi zakutali. Kafukufuku watsopano akuwonetsa kuti mapulaneti ena akunja m'chilengedwe chonse ali ndiheliamumlengalenga wolemera. Chifukwa cha kukula kosagwirizana kwa mapulaneti mu dongosolo la dzuwa ndi chokhudzana ndiheliamuzomwe zili mkati. Kupeza kumeneku kungatithandize kumvetsetsa bwino za kusintha kwa mapulaneti.

Chinsinsi chokhudza kusiyana kwa kukula kwa mapulaneti a extrasolar

Mpaka mu 1992, dziko loyamba la exoplanet linapezeka. Chifukwa chomwe chinatenga nthawi yayitali kuti mapulaneti apezeke kunja kwa dongosolo la dzuwa ndichakuti amatsekedwa ndi kuwala kwa nyenyezi. Chifukwa chake, akatswiri a zakuthambo apeza njira yanzeru yopezera mapulaneti a exoplanet. Imayang'ana kuchepa kwa mzere wa nthawi dziko lisanadutse nyenyezi yake. Mwanjira imeneyi, tsopano tikudziwa kuti mapulaneti ndi ofala ngakhale kunja kwa dongosolo lathu la dzuwa. Osachepera theka la nyenyezi ngati dzuwa lili ndi kukula kwa pulaneti imodzi kuyambira Dziko Lapansi mpaka Neptune. Mapulaneti awa amakhulupirira kuti ali ndi mlengalenga wa "hydrogen" ndi "helium", womwe unasonkhanitsidwa kuchokera ku mpweya ndi fumbi lozungulira nyenyezizo pobadwa.

Komabe, chodabwitsa n'chakuti kukula kwa mapulaneti akunja kumasiyana pakati pa magulu awiriwa. Limodzi ndi lalikulu nthawi 1.5 kuposa dziko lapansi, ndipo lina ndi lalikulu kuposa dziko lapansi kawiri. Ndipo pazifukwa zina, palibe chilichonse pakati. Kupatuka kwa ma amplitude kumeneku kumatchedwa "chigwa cha radius". Kuthetsa chinsinsi ichi kumakhulupirira kuti kumatithandiza kumvetsetsa kapangidwe ndi kusintha kwa mapulaneti awa.

Ubale pakati paheliamundi kusiyana kwa kukula kwa mapulaneti a extrasolar

Lingaliro limodzi ndi lakuti kusiyana kwa kukula (chigwa) kwa mapulaneti akunja kwa dzuwa kumagwirizana ndi mlengalenga wa dziko lapansi. Nyenyezi ndi malo oipa kwambiri, kumene mapulaneti nthawi zonse amawombedwa ndi ma X-ray ndi ma ultraviolet rays. Akukhulupirira kuti izi zinachotsa mlengalenga, kusiya thanthwe laling'ono lokha. Chifukwa chake, Isaac Muskie, wophunzira digiri ya udokotala ku University of Michigan, ndi Leslie Rogers, katswiri wa zakuthambo ku University of Chicago, adaganiza zophunzira za kuchotsedwa kwa mlengalenga wa dziko lapansi, komwe kumatchedwa "kutayika kwa mlengalenga".

Kuti amvetse zotsatira za kutentha ndi kuwala kwa dzuwa pa mlengalenga wa Dziko Lapansi, adagwiritsa ntchito deta ya mapulaneti ndi malamulo achilengedwe kuti apange chitsanzo ndikuyendetsa ma simulation 70000. Adapeza kuti, zaka mabiliyoni ambiri atapangidwa mapulaneti, haidrojeni yokhala ndi atomu yaying'ono imatha isanathe.heliamu. Kuposa 40% ya mlengalenga wa Dziko Lapansi kungakhale kopangidwa ndiheliamu.

Kumvetsetsa kapangidwe ndi kusintha kwa mapulaneti ndi chizindikiro cha kupezeka kwa zamoyo zakunja kwa dziko lapansi

Kuti amvetse zotsatira za kutentha ndi kuwala kwa dzuwa pa mlengalenga wa Dziko Lapansi, adagwiritsa ntchito deta ya mapulaneti ndi malamulo achilengedwe kuti apange chitsanzo ndikuyendetsa ma simulation 70000. Adapeza kuti, zaka mabiliyoni ambiri atapangidwa mapulaneti, haidrojeni yokhala ndi atomu yaying'ono imatha isanathe.heliamu. Kuposa 40% ya mlengalenga wa Dziko Lapansi kungakhale kopangidwa ndiheliamu.

Kumbali ina, mapulaneti omwe akadali ndi haidrojeni ndiheliamuali ndi mlengalenga wokulirakulira. Chifukwa chake, ngati mlengalenga ulipobe, anthu amaganiza kuti udzakhala gulu lalikulu la mapulaneti. Mapulaneti onsewa akhoza kukhala otentha, okhudzidwa ndi kuwala kwamphamvu, komanso okhala ndi mlengalenga wopanikizika kwambiri. Chifukwa chake, kupezeka kwa moyo sikukuwoneka ngati kotheka. Koma kumvetsetsa njira yopangidwira mapulaneti kudzatithandiza kulosera molondola momwe mapulaneti alipo komanso momwe amaonekera. Ingagwiritsidwenso ntchito kufunafuna mapulaneti akunja omwe akubereka zamoyo.